رابر لاینینگ چیست؟
استفاده از یک لایه از عایق لاستیکی مقاوم به منظور محافظت از مخازن ، لوله ها و قطعاتی که در
معرض تماس با انواع اسیدها، مواد خورنده و یا مواد ساینده قرار دارند امری ضروری است.
به این لایه محافظ اصطلاحا رابر لاینینگ گفته میشود.
در صنعت رابرلاینینگ Rubber Lining را با عناوین دیگری از جمله آستر لاستیکی، عایق
لاستیکی، عایق ضد سایش، عایق ضد اسید، عایق مخازن، یا لاستیک کاری مخازن یا رابر کاری نیز
می شناسند.
الف) انواع رابرلاینینگ و کاربردهای آن
به طور کلی رابرلاینینگ را از نظر عملکرد و شرایط کاری می توان به دوسته کلی تقسیم کرد::
1-رابر لاینینگ ضد اسید
2-رابر لاینینگ ضد روغن
3-رابر لاینینگ ضد سایش
4-رابر لاینینگ ابونیت
رابرلاینینگ ضد اسید
همان طور که از اسم این نوع عایق کاری مشخص است در مواردی که خورندگی سطح قطعه یا مخزن به دلیل تماس با یک ماده اسیدی صورت میپذیرد از این نوع از رابرلاینینگ استفاده میشود.
لاستیکهای مقاوم در برابر انواع اسیدها از جمله اسید کلریدریک ، اسید فسفریک، اسید استیک، اسید سولفوریک و… سود سوزآور و انواع بازها و قلیا ها با دو روش سرد و گرم و با ضخامت ۲ الی ۱۰ میلی متر انجام میپذیرد.
به دلیل اینکه در صنایع در اکثر فرایندهای تولیدی که از مواد اسیدی استفاده میگردد ممکن است در دماهای بالا انچام پذیرد، از این رو نمیتوان از لوله ها و یا مخازن پلاستیکی استفاده نمود. در نتیجه مخازن و تجهیزات در تماس با اسید ها را از فولاد و فلزات ساخته و جهت مقاوم سازی آن در برابر خورندگی ناشی از اسید، از روکشی عایق از لاستیک های خاص استفاده میگردد.
لازم به ذکر است نوع و ضخامت این عایق ها متناسب با هر نوع اسید و مواد به صورت خاص انتخاب و نصب میگردند. برای مثال اگر در مخزنی لاستیک مخصوص یک اسید مثلا اسید سولفوریک نصب شد، امکان استفاده مخزن با اسید دیگری وجود ندارد. زیرا آن لاستیک با آن اسید سازگار نبوده و مقاومت ندارد. از این عایق ها برای پوشش خارجی و داخلی لوله ها و فلنچ ها نیز میتوان استفاده نمود.
رابرلاینینگ اتیلن پروپیلن دی ان مونومر (EPDM) یک رابر لاینینگ مصنوعی است که دوام بسیار خوبی در برابر آسیب و تخریب ناشی از دماهای شدید و تنشهای شیمیائی نشان می دهد. این لاستیک به دلیل مقاومت عالی در برابر دمای حدود 150 تا 180 درجه سانتیگراد در بخار، جهت مقاومت در برابر کلسیناسیون استفاده میشود. رابرلاینینگ EPDM ، در برابر اکثر مواد شیمیایی مبتنی بر آب و روغن های هیدرولیک گیاهی مقاومت خوبی از خود نشان می دهد، اما در برابر روغن های معدنی و روان کننده های مبتنی بر دی استر ضعیف عمل می کند. EPDM مقاوم ترین لاستیک موجود در برابر آب است.
رابرلاینینگ ضد روغن
همان طور که از اسم این نوع عایق کاری مشخص است در مواردی که خورندگی سطح قطعه یا مخزن به دلیل تماس با یک روغن صورت میپذیرد از این نوع از رابرلاینینگ استفاده میشود.
لاستیکهای مقاوم در برابر انواع روغن های صنعتی با دو روش سرد و گرم و با ضخامت ۲ الی ۱۰ میلی متر انجام میپذیرد.که بر دو نوع است
الف -رابر لاینینگ کلروپرن
این روکشهای لاستیکی معمولاً از لاستیک پلیپرن ساخته میشوند که مقاومت خوبی در برابر هوا و ترک خوردگی ازنی دارد. مقاومت بهتر در برابر روغن، اسید و سایش از دیگر ویژگیهای این لاستیک میباشد. از کاربردهای آسترهای لاستیکی کلپرن میتوان به کارخانههای نمکزدایی، لولهکشی آب دریا، پوشش جعبه آب، اتصالات، کشتیها و غیره اشاره کرد
ب- رابر لاینینگ اکریلو نیتریل:
این رومکش ها در مقابل انواع روغن ها مقاوم می باشد ..
رابر لاینینگ ضد سایش
در خطوط تولید صنایع دیگری همچون صنایع مرتبط با فرآوری مواد معدنی، تجهیزات مورد استفاده ممکن است در تماس با برخی مواد ساینده قرار گیرند. این امر موجب سایش و از بین رفتن سریع آن تجیهز میگردد. برای مثال میتوان به تجهیزاتی از جمله انواع فیدباکس ها ، مخازن ، لوله ها و داکت های ارتباطی و انواع فیدر و باکس های تقسیم کننده اشاره کرد. با انجام رابر لاینینگ و افزودن یک سطح محافظ در برابر سایش میتوان عمر مفید این تجهیزات را افزایش داد.این نوع لاینینگ با کمک مواد زیر انجام میشود :
الف -رابر لاینینگ طبیعی
لاستیک طبیعی یکی از قدیمیترین و بادوامترین مواد برای حفاظت در برابر خوردگی است. رابرلاینینگ طبیعی یا صمغ، از لاتکس موجود در درخت به دست میآید. پوشش لاستیک طبیعی عملکرد طولانی مدت بسیار خوبی ارائه میدهد (در برخی موارد عمر مفید آن بین 25 تا 30 سال است) و استحکام پارگی و کششی بالا، انعطافپذیری و مقاومت در برابر سایش، اصطکاک، دمای بالا و تورم آب از مشخصات مهم این ماده میباشد. همچنین با ترکیب آنها با لاستیکهای مصنوعی خواص و عمر مفید آنها بهبود مییابد. این نوع لاستیک در مواردی مانند چسب، کفپوش و سقف، دستکش، عایق و رابر لاینینگ به کار میرود.
ب-رابر لاینینگ کائوچوی طبیعی به همراه کائوچوی مصنوعی:
در این نوع رابر لاینینگ با افزودن پلیمر مصنوعی استایرین بوتادین مقاومت سایشی لاینینگ را بالا می برند .
ج-رابر لاینینگ ابونیت
این رابر لاینینگ ازجنس کائوچوی طبیعی ویا اکریلونیتریل با سختی 80 شور دی در مقابل سلیش واسیدها بسیار مقاوم می باشد
نوع اجرا و نصب آستر لاستیکی
علاوه بر این رابرلاینینگ از نظر اجرا و نصب نیز به دو دسته کلی تقسیم میشود:
رابر لاینینگ به روش گرم: دراین روش یک لایه خام لاستیکی مطابق متریال مورد نظر به صورت ورقه یا شیت تهیه شده و در بدنه مخزن یا قطعه مورد نظر نصب می شود. پس از این مرحله جهت دستیابی به مقاومت شیمیایی و خواص مکانیکی نهایی، ولکانیزاسیون انجام میپذیرد. این مرحله وابسته به ابعاد قطعه داخل اتوکلاو میتواند با فشار و حرارت بالا و یا توسط بخار یا آب و یا هوای داغ در روی قطعه انجام پذیرد. همچنین ممکن است فرمولاسیون لاستیک به گونه ای طراحی شود که پوشش لاستیکی در مدت زمان طولانی تری ولی در دما و فشار محیط به صورت خود پخت، ولکانیزه شود.
رابر لاینینگ به روش سرد: در این روش جنس خام لاستیکی توسط تولید کننده آن ولکانیزه میشود. شیت پخته شده در محل نصب می گردد و در این روش نیازی به عملیات پخت یا حرارتدهی نیست.
شایع ترین علل خرابی زودرس در پوشش های لاستیکی
عوامل محیطی: قرار گرفتن در معرض دمای بالا، رطوبت و مواد شیمیایی میتواند باعث تخریب لاستیک و کاهش عمر مفید آن شود.
چسب: چسبی که برای چسباندن پوشش لاستیکی به سطح فلز استفاده میشود ممکن است خراب شود و منجر به شکست زودرس شود. ضعیفترین حلقه در ساختار لاستیک-فلز اغلب در لایه چسب یا در رابط پرایمر-فلز قرار دارد.
انتخاب مواد: استفاده از نوع نادرست لاستیک یا عدم انتخاب ماده مناسب برای کاربرد خاص میتواند منجر به خرابی زودرس شود. به عنوان مثال، استفاده از لاستیکی که برای کاربردهای با دمای بالا طراحی نشده است، میتواند منجر به تخریب و خرابی پوشش شود.
نصب و بازرسی: تکنیکهای ضعیف نصب یا بازرسی ناکافی میتواند منجر به خرابی زودرس شود. به عنوان مثال، ولکانیزاسیون نامناسب یا آمادهسازی ناکافی سطح میتواند بر پیوند بین لاستیک و سطح فلز تاثیر بگذارد.
مزایای رابر لاینینگ
مزایای عملیاتی
مزیت اصلی رابرلاینینگ مقاومت عالی در برابر مواد شیمیایی خورنده و ساینده به عنوان مثال اسیدها، مواد قلیایی، آبهای شور، دوغابها، ماسه، سنگهای خرد شده و … می باشد. علاوه بر این استفاده از پوشش های لاستیکی مزایای دیگری از جمله کاهش تنش، عایق الکتریکی و حرارتی و محافظت از محصول را نیز به دنبال دارد.
مزایای اقتصادی
یکی از مزایای پوشش رابرلاینینگ، امکان تعویض لاستیکهای قدیمی و فرسوده در پایان عمر آنها و جایگزینی با یک آستر لاستیکی جدید است. تعویض لاستیک بسته به شرایط میتواند در سایت انجام شود یا تجهیزات برای تعویض پوشش به کارخانه منتقل شوند. قابلیت تعویض رابرلاینینگ مزایای بسیاری از جمله اجتناب از صرف هزینه و زمان مورد نیاز برای ساخت و یا خرید یک قطعه جدید، عدم تعطیلی کارخانه و کاهش زمان تعمیر و نگهداری خطوط و زیرساخت ها برای نصب یک قطعه جدید را به دنبال دارد و با صرفه جویی در هزینه هایی مانند حمل و نقل می تواند کمک بزرگی به کاهش هزینه ها در صنعت نماید.
بدون دیدگاه